نقشه منطقه آزاد بوشهر منتشر شد/ بوی زمین‌خواری و رانت به مشام می‌رسد+ عکس

admin 1397-07-28 ۰
نقشه منطقه آزاد بوشهر منتشر شد/ بوی زمین‌خواری و رانت به مشام می‌رسد+ عکس

جمشید شکوهی | کارشناس اقتصادی و مدیر سابق امور اراضی استان بوشهر

هیچ لزومی به گسترش محدوده طرح منطقه آزاد تجاری بوشهر از ۱۱ هزار هکتار به وسعت ۲۶ هزار هکتار نیست و این افزایش، زمینه بروز پدیده شوم زمین خواری و تغییر کاربری اراضی کشاورزی را جدی کرده است؛ از این رو انتظار می رود مجلس، مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای نگهبان به این مهم توجه کافی داشته باشند.

لایحه ایجاد منطقه آزاد تجاری بوشهر برای اولین بار در سال ۱۳۹۳ از سوی دولت به مجلس شورای اسلامی ارائه گردید که پس از بررسی های لازم در کمیسیون های تخصصی، نهایتاً در صحن مجلس مطرح شد، ولی به دلیل پاره ای ایرادات، منجمله مشخص نبودن محدوده منطقه مذکور و عدم تعیین دقیق مکان اجرایی طرح، به تصویب نمایندگان مجلس نرسید.

این لایحه مجددا به منظور رفع نقص و تامین نظر نمایندگان به دولت اعاده گردید که دولت نیز با تهیه نقشه تحقیقی برای بوشهر در قالب دو لکه جداگانه اقدام نمود؛ قطعه اول با مساحت ۱۰۴۹۰ هکتار به عنوان سایت پشتیبان که در محدوده ثبتی برازجان و قطعه دیگر به مساحت حدود ۱۰۰۰ هکتار جهت احداث تاسیسات بندری که محدوده جزیره نگین و عباسک دربر می گرفت. (جمعا بیش از ۱۱ هکتار)

نهایتا پهنه اراضی تعیین شده در قالب نقشه ترسیمی به مجلس شورای اسلامی ارائه شد که این بار به دلیل شائبه احتمال زمین خواری، بازهم اکثریت آرای نمایندگان مردم در مجلس کسب نشد.

بلاخره پس از ۳ سال وقفه، طی مردادماه سالجاری مجدداً طرح موصوف به همراه ۷ منطقه آزاد تجاری دیگر کشور در مجلس شورای اسلامی مصوب شد. با این وجود اخیرا ایراداتی از سوی شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص آن مطرح شده و در پیچ خم اداری مانده است.

به تازگی مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در قالب ارزیابی ۸ منطقه آزاد جدید، نقشه جانمایی محدوده منطقه آزاد تجاری بوشهر که به مجلس ارائه گردیده را منتشر کرد.

(خطوط قرمز محدوده منطقه آزاد و خط زرد و راههای ارتباطی منطقه آزاد است)

با اندکی مداقه در این نقشه که در بالا دیده می شود، مقایسه آن نقشه اولیه که مساحتی حدود ۱۱۵۰۰ هکتار برای منطقه آزاد در برمی گرفت، نقشه جدید و منتشر شده به بیش از ۲۶۰۰۰ هکتار رسیده که در قیاس با محدوده قبلی، افزایش تقریباً ۲٫۵ برابری دارد.

آنچه که هر کارشناس بخش زمین را به فکر فرو می برد، ابهامات و رانت های مترتب بر افزایش ۲٫۵ برابری مساحت منطقه آزاد تجاری بوشهر است که ضرورت دارد متولیان امر به خصوص هیأت دولت، مجلس شورای اسلامی، شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام با وسواس و دقت نظر کافی به بررسی ابعاد تاریک آن پرداخته و نظرات کارشناسان خبره دراین امر اخذ شود تا راه هر گونه سوءاستفاده احتمالی و زمین خوارانی سد شود، فرصت طلبانی که می خواهند منطقه آزاد بوشهر را به عنوان یک پایگاه برای رسیدن به مطامع خود قرار دهند.

دلایل نظر بنده درخصوص این موضوع:

با نگاه اجمالی به منطقه آزاد تجاری جبل علی دبی در زمینی به مساحت حدود ۴۵۰۰ هکتار ایجاد گردیده و در داخل کشور هم می بینیم که همه کدام از مناطق آزاد تجاری کشور (که بعضا از لحاظ وسعت از بوشهر بیشتر هستند)، مساحت شان کمتر از محدوده پیش بینی شده برای منطقه آزاد تجاری بوشهر است.

نمونه بارز آن منطقه آزاد کیش با مساحت ۹۱۰۰ هکتار، چابهار با وسعت ۱۴ هکتار، ارس با ۹۷۰۰ هکتار، انزلی به میزان ۳۲۰۰ هکتار و منطقه آزاد تجاری اروند با مساحت ۱۷۲۰۰ هکتار می باشد. از طرفی بیش از ۹۰ درصد اراضی تخصیصی به مناطق یاد شده از اراضی دولتی و منابع ملی و موات می باشد که از این حیث نه تنها مشکلات اجتماعی دامنگیر دولت نمی شود، بلکه بار مالی اضافی نیز بابت تملک زمین متوجه سرمایه گذاران نخواهد شد.

نکته حائز اهمیت در تعیین محدوده منطقه آزاد بوشهر این است که یک قطعه آن شامل محدوده فعلی منطقه ویژه اقتصادی بوشهر با راه های دسترسی به آن و قطعه دیگر که از شمال محدود می گردد به جاده برازجان-کره بند، و از جنوب به جاده شیف- نوکار و سایت های پرورش میگو، و از غرب به جاده چغادک- برازجان تا روبروی روستای گزبلند و از غرب به جاده بوشهر- بندر ریگ و محدوده طرح های پرورش میگو در غرب جاده را شامل می شود.

سوابق نشان می دهد که بخش عظیمی از اراضی فوق، مستثنیات اشخاص و زراعتی مالکین صاحب نسق منطقه می باشد که در این میان همه طرح های پرورش میگو سایت شیف و رود حله نیز بطور مستقیم و غیرمستقیم در بر خواهد گرفت.

اتفاقی که کمترین تبعاتش، تغییر کاربری اراضی کشاورزی است که می تواند لطمه ای جبران ناپذیر به بخش کشاورزی وارد سازد.

از نگاه یک کارشناس، لزومی به گسترش محدوده طرح به وسعت ۲۶۰۰۰ هکتار نمی باشد، به جزء اینکه متولیان و دست اندرکاران ایجاد منطقه آزاد تجاری بوشهر، منفعت غیرمتعارفی که بارزترین آن موضوع زمین خواری است برای خود و ذی نفعان درنطر گرفته باشند.

لذا به عنوان یک کارشناس اراضی و یک بوشهری که معتقدم ایجاد منطقه آزاد تجاری در صورت اجرای اصولی می تواند مزیت های زیادی برای استان در زمینه صنعت و اشتغال، جذب سرمایه های خارجی، ایجاد فرصت های شغلی جدید، کسب درآمد ارزی و افزایش صادرات، دستیابی به فناوری، جذب نقدینگی سرگردان داخلی و کمک به مهار تورم در منطقه مرزی و محرومیت زدایی داشته باشد، به مسئولین استان، هیأت دولت، مجلس شورای اسلامی، مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورای نگهبان پیشنهاد می کنم به منظور جلوگیری از بروز پدیده شوم زمین خواری که در نقشه و محدوده بزرگ فعلی آثار آن مشهود است، بیایید توان و امکانات خود را به سمت منطقه ویژه اقتصادی بوشهر ببرید که اکنون مساحتی بیش از ۵۰۰۰ هکتار و قابل افزایش تا سطح ۲۵ هزار هکتار از اراضی بلامعارض دولتی را دارا می باشد (در طرح اولیه آن نیز همین محدوده پیش بینی گردیده) و دارای موقعیت استراتژی بهتر و برخوردار از زیرساخت های نسبی و سهولت در دستیابی به راه های مواصلاتی و فروگاهی و دریایی است.

اگر منطقه آزاد بوشهر با اولویت منطقه ویژه اقتصادی باشد و از مابقی اراضی پیش بینی شده صرف نطر گردد، آن دسته از فرصت طلبانی که چشم طمع به این طرح بسته و حتی قبل از بررسی نهایی این لایحه در دولت و مجلس اقدام به تحصیل زمین کرده اند، ناامید می شوند.

ان شاءاله که دستگاه های فوق اهتمام بیشتری در بررسی جزئیات لایحه منطقه آزاد تجاری بوشهر از خود بخرج داده تا شاهد فاجعه بروز مفسده زمین خواری و تغییر کاربری اراضی زراعی و کشاورزی و همچنین تعطیلی صنعت آبزی پروری استان نباشیم.

جزئیات دیگری در مورد چگونگی تصرف و تحصیل اراضی دولتی و زراعتی منطقه که توسط افراد خاصی که از رانت اطلاعاتی محدوده منطقه آزاد برخوردار بودند و زیرکانه موفق به تملک اراضی محدوده قبل از طرح آن در هیأت دولت و مجلس گردیدند وجود دارد که در فرصت دیگر به آن خواهیم پرداخت.

به امید سربلندی و اعتلای ایران اسلامی بخصوص استان زرخیز بوشهر و مردم خوب آن.

یک دیدگاه